Microsoft Copilot krijgt verbruiksfacturatie

Wat verandert er voor Business- en Enterprise licenties?

Jovi-Akkermans

Jovi Akkermans | Copilot Solutions Specialist

🧩 In het kort

Microsoft voegt voor bepaalde geavanceerde Copilot-functies verbruiksfacturatie via Copilot Credits toe. De vaste gebruikerslicentie blijft bestaan en dekt het dagelijkse Copilot-gebruik. De automatische inrichting van dit verbruiksmodel geldt voor bepaalde nieuwe Copilot Business-aankopen via CSP, maar voorlopig nog niet in Nederland en België.

Microsoft breidt de manier uit waarop organisaties voor bepaalde Copilot-functionaliteiten betalen. Naast de vaste gebruikerslicentie introduceert Microsoft voor specifieke geavanceerde AI-toepassingen een model waarbij het daadwerkelijke gebruik wordt gemeten in Copilot Credits.

Dat wordt soms omschreven als een overstap naar een tokenmodel. Die term is echter te kort door de bocht. De vaste Copilot-licentie verdwijnt niet en organisaties gaan niet automatisch voor iedere vraag, samenvatting of tekstbewerking apart betalen. Verbruiksfacturatie vormt een aanvullende laag voor daarvoor aangewezen AI-diensten en geavanceerde werkzaamheden.

De vaste Copilot-licentie blijft bestaan

Microsoft combineert twee modellen. De vaste gebruikerslicentie blijft de basis voor het dagelijkse gebruik van Copilot. Voor bepaalde geavanceerde AI-diensten komt daar usage-based billing bij: facturering op basis van het werkelijke gebruik, uitgedrukt in Copilot Credits.

Microsoft noemt Copilot Credits een gemeenschappelijke verbruikseenheid voor AI-ervaringen die via usage-based billing worden afgerekend. Afhankelijk van de dienst kunnen organisaties gebruikmaken van vaste licenties, vooraf ingekochte Copilot Credits, pay-as-you-go of ondersteunde combinaties daarvan.

Microsoft maakt daarbij onderscheid tussen Everyday AI en Advanced AI. Everyday AI omvat dagelijkse productiviteitstaken, zoals vergaderingen samenvatten, documenten opstellen en informatie analyseren. Deze werkzaamheden vallen in beginsel onder de vaste gebruikerslicentie. Advanced AI bestaat uit complexer en langduriger agentisch werk, waarvoor usage-based billing kan gelden. Dit onderscheid wordt toegelicht in de Microsoft-uitleg over de vaste gebruikerslicentie en usage-based billing.

De conclusie is daarom dat Microsoft Copilot niet volledig overgaat op betalen per token. Microsoft houdt de vaste gebruikerslicentie in stand en voegt voor bepaalde geavanceerde diensten een aanvullende verbruikslaag toe. In de officiële uitleg over usage-based billing en kostenbeheer voor Copilot Credits beschrijft Microsoft hoe deze modellen naast elkaar bestaan.

Waarom Microsoft aanvullend verbruik introduceert

Niet iedere AI-taak vraagt evenveel capaciteit. Een e-mail herschrijven, een document samenvatten of een eerste opzet voor een presentatie maken is relatief overzichtelijk. De gebruiker geeft een opdracht, Copilot verwerkt de beschikbare context en levert een antwoord.

Dat verandert wanneer AI langduriger of zelfstandiger werk uitvoert. Een geavanceerde AI-toepassing kan grote hoeveelheden informatie ophalen, meerdere stappen plannen, verschillende modellen gebruiken en externe hulpmiddelen of API’s aanroepen. Het verbruik kan daardoor sterk variëren per opdracht.

Volgens Microsoft hangt het aantal gebruikte Copilot Credits onder andere af van het gekozen model, de hoeveelheid opgehaalde context, de benodigde runtime en de hulpmiddelen die tijdens de uitvoering worden aangeroepen. Het gaat daarmee om het uitgevoerde AI-werk en niet alleen om het aantal prompts dat iemand invoert. In de uitleg over Copilot Credit-verbruik in Microsoft 365 en Azure licht Microsoft deze factoren verder toe.

Onder de diensten die via usage-based billing kunnen worden beheerd, noemt Microsoft momenteel onder meer Copilot Cowork, geavanceerd werk in SharePoint en OneDrive, Work IQ API’s, Copilot Managed Runtime, Teams Phone Agent en Code. Microsoft geeft daarbij aan dat in de toekomst meer agents en diensten aan het model kunnen worden toegevoegd. Het actuele overzicht staat bij de diensten die onder usage-based billing vallen.

Copilot Credits zijn niet hetzelfde als tokens

Een token is een technische eenheid waarmee een taalmodel informatie verwerkt. Een woord, een deel van een woord of een leesteken kan één of meerdere tokens bevatten. Zowel de prompt, de opgehaalde context als het gegenereerde antwoord kan uit tokens bestaan.

Een Copilot Credit is iets anders. Microsoft gebruikt Copilot Credits als gemeenschappelijke eenheid voor het registreren en afrekenen van ondersteunde AI-diensten. Het aantal credits kan worden beïnvloed door meer dan alleen tekstverwerking. Ook het gebruikte model, de opgehaalde context, de uitvoeringstijd en de gebruikte hulpmiddelen kunnen een rol spelen.

Daarom is het feitelijker om te spreken over verbruiksfacturatie via Copilot Credits dan over een algemeen tokenmodel. De Microsoft Copilot Credits-richtlijnen geven het officiële licentie- en verbruiksmodel weer.

Wat blijft binnen de vaste Copilot-licentie vallen?

De betaalde Copilot-gebruikerslicentie blijft bedoeld voor brede ondersteuning bij het dagelijkse werk. Microsoft Copilot werkt onder meer binnen Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams en gebruikt Microsoft Graph en de Microsoft 365-diensten om gebruikers bij hun werk te ondersteunen. 

Tot de Microsoft Copilot-ervaring behoren, afhankelijk van beschikbaarheid en de gebruikte Microsoft 365-omgeving, functies zoals Copilot Chat, Copilot Search, Copilot Notebooks, Pages, Create, Researcher, Analyst en ondersteuning in de Microsoft 365-apps. De actuele beschikbaarheid van deze mogelijkheden staat in de Microsoft Copilot-servicebeschrijving. 

De komst van Copilot Credits betekent dus niet dat iedere normale opdracht ineens apart wordt gefactureerd. De relevante vraag is welke dienst wordt gebruikt en of Microsoft die dienst onder de vaste gebruikerslicentie of onder usage-based billing laat vallen.

Wanneer veroorzaakt een agent aanvullend verbruik?

Niet iedere agent veroorzaakt automatisch aanvullende verbruikskosten. Bij ondersteunde interne scenario’s zijn verschillende Copilot Studio-functies inbegrepen wanneer de medewerker over een Microsoft Copilot-licentie beschikt en de agent als geauthenticeerde gebruiker gebruikt.

Microsoft vermeldt bij functies zoals klassieke antwoorden, generatieve antwoorden, agentacties, Tenant Graph-grounding en bepaalde agent-flowacties dat hiervoor geen afzonderlijke Copilot Credits worden berekend wanneer een gelicentieerde Microsoft Copilot-gebruiker ze binnen een ondersteund employee-facing scenario gebruikt. De voorwaarden en actuele afrekeneenheden staan in de Microsoft-documentatie over Copilot Studio-facturatie.

Aanvullend verbruik kan wel ontstaan wanneer een gebruiker geen betaalde Microsoft Copilot-licentie heeft, wanneer een agent aan externe gebruikers wordt aangeboden of wanneer afzonderlijk afgerekende diensten, modellen, hulpmiddelen of API’s worden ingezet. Ook de technische basis waarop de agent werkt, is van belang.

Het is daardoor niet voldoende om alleen vast te stellen dat een organisatie met een agent werkt. Per toepassing moet worden nagegaan welke onderdelen worden gebruikt, wie de agent gebruikt en onder welk facturatiemodel Microsoft deze onderdelen plaatst.

Toegang tot een functie is niet hetzelfde als inbegrepen gebruik

Een belangrijk onderscheid is dat toegang tot een geavanceerde dienst onderdeel van de Copilot-ervaring kan zijn, terwijl het daadwerkelijke gebruik van die dienst via Copilot Credits wordt afgerekend.

Copilot Cowork is daar een voorbeeld van. Microsoft noemt Cowork als een dienst waarvoor een Copilot-licentie nodig is, maar die tegelijkertijd wordt beheerd via usage-based billing. De gebruikerslicentie is in dit geval een voorwaarde voor toegang, terwijl de uitgevoerde werkzaamheden Copilot Credits verbruiken.

Dit voorkomt twee misverstanden. Een betaalde Copilot-licentie betekent niet automatisch dat iedere toekomstige geavanceerde AI-dienst onbeperkt is inbegrepen. Andersom betekent de komst van Copilot Credits niet dat iedere vraag, samenvatting of tekstbewerking apart wordt afgerekend.

Het verschil tussen Copilot Business en Enterprise

Copilot Business is bedoeld voor organisaties met maximaal 300 Copilot Business-licenties per tenant. Microsoft geeft expliciet aan dat Copilot Business dezelfde Copilot-mogelijkheden biedt als het reguliere Microsoft Copilot-aanbod. Business is inhoudelijk dus niet simpelweg een uitgeklede versie van Copilot.

In deze blog gebruiken we ‘Enterprise’ als praktische aanduiding voor het reguliere Microsoft Copilot-aanbod dat met geschikte enterprise- en andere zakelijke basislicenties kan worden gecombineerd. Microsoft noemt het product in de actuele licentiedocumentatie doorgaans Microsoft Copilot, niet Microsoft Copilot Enterprise.

Het verschil zit vooral in de doelgroep, de maximale omvang en de Microsoft 365-abonnementen waarop de Copilot-licentie kan worden gebaseerd. Copilot Business sluit aan op daarvoor geschikte Microsoft 365 Business-licenties. Het reguliere Microsoft Copilot-aanbod voor enterpriseomgevingen ondersteunt een bredere verzameling Microsoft 365-, Office 365- en afzonderlijke workloadlicenties. Het volledige overzicht staat bij de licentieopties voor Microsoft Copilot.

Voor beide varianten blijft het onderscheid tussen inbegrepen gebruik en aanvullend verbruik belangrijk. Zowel een organisatie met Copilot Business als een organisatie met Enterprise kan gebruikmaken van AI-diensten die Copilot Credits verbruiken.

Het belangrijkste verschil binnen de nu aangekondigde verandering zit in de automatische inrichting. Microsoft richt deze wijziging op nieuwe commerciële Copilot Business-licenties die via het Cloud Solution Provider-programma worden aangeschaft. Het reguliere Microsoft Copilot-aanbod voor enterpriseomgevingen valt expliciet buiten de reikwijdte van deze specifieke automatische inrichting.

Een Enterprise-licentie betekent dus niet automatisch dat alle geavanceerde AI-werkzaamheden onbeperkt zijn inbegrepen. Het betekent wel dat Enterprise-organisaties niet onder deze specifieke standaardactivering voor nieuwe Copilot Business-aankopen vallen.

Nederland en België zijn voorlopig uitgezonderd

Vanaf 1 december 2026 wordt usage-based billing standaard ingericht bij daarvoor in aanmerking komende nieuwe Microsoft 365 Copilot Business-licenties die via het Cloud Solution Provider-programma worden aangeschaft. Partner Center kan daarbij automatisch de benodigde Azure-onderdelen en een standaard spending policy aanmaken. Hierdoor hoeven partners de koppeling tussen Azure, Cost Management en Copilot niet meer volledig handmatig te configureren voordat ondersteunde verbruiksdiensten kunnen worden gebruikt.

Deze verandering geldt uitsluitend voor commerciële Copilot Business B-SKU’s. Het reguliere Microsoft Copilot-aanbod voor enterpriseomgevingen en licenties voor onderwijs, non-profitorganisaties en Government Community Cloud vallen buiten deze specifieke automatische inrichting. Ook bestaande Copilot-omgevingen worden niet zonder aankoopmoment automatisch omgezet. Een upgrade naar een geschikte SKU leidt volgens Microsoft evenmin automatisch tot het aanmaken van de benodigde Azure-onderdelen en spending policies. De precieze reikwijdte en voorwaarden staan in de Microsoft-documentatie over usage-based billing voor Copilot Business in Partner Center.

Voor Nederlandse en Belgische organisaties geldt echter een belangrijke uitzondering: Microsoft stelt deze automatische inrichting bij de eerste uitrol nog niet beschikbaar in Nederland en België. Copilot Business-klanten in deze landen worden op 1 december 2026 dus niet automatisch overgezet naar de nieuwe inrichting. Het gaat uitsluitend om de automatische activering bij daarvoor aangewezen nieuwe Copilot Business-aankopen via CSP.

Microsoft publiceert eventuele wijzigingen in de Partner Center-aankondigingen. Ook Dutch IT Leaders licht de uitzondering voor Nederland en België toe, waarbij de Microsoft-documentatie leidend blijft voor de actuele voorwaarden.

De uitzondering betekent niet dat Nederlandse en Belgische organisaties geen Copilot Credits of verbruiksgebaseerde AI-diensten kunnen gebruiken. Organisaties kunnen usage-based billing in geschikte situaties nog steeds bewust configureren. Microsoft beschrijft in de handleiding voor het instellen van usage-based billing hoe de factureringsmethode, spending policies en toegangsinstellingen in het Microsoft 365-beheercentrum worden ingericht.

Een verbruikslimiet is geen inbegrepen bundel

Een verbruikslimiet binnen een spending policy is geen gratis tegoed en ook geen hoeveelheid die automatisch volledig wordt gefactureerd. Usage-based billing houdt in dat de kosten worden gebaseerd op het daadwerkelijke gebruik.

Een ingestelde limiet bepaalt hoeveel verbruik binnen een policy is toegestaan. Wanneer een gebruiker geen aangewezen verbruiksdiensten gebruikt, worden daarvoor geen Copilot Credits verbruikt. Wanneer slechts een deel van de limiet wordt gebruikt, wordt alleen het werkelijke verbruik geregistreerd.

Beheerders kunnen spending policies gebruiken om toegang te regelen, limieten en waarschuwingen in te stellen en policies toe te wijzen aan gebruikers of groepen. Microsoft ondersteunt policies op gebruikers-, groeps- en tenantniveau. Deze mogelijkheden worden toegelicht bij het beheren van AI-diensten met usage-based billing. 

Kostenbeheer wordt onderdeel van Copilot-beheer

Door de komst van Copilot Credits gaat Copilot-beheer verder dan alleen het toewijzen van licenties. Organisaties moeten ook bepalen welke medewerkers toegang krijgen tot verbruiksdiensten, welke toepassingen zijn toegestaan en welke limieten daarbij passen.

In het Cost Management-dashboard van het Microsoft 365-beheercentrum kunnen beheerders spending policies instellen, toegang beheren, verbruik volgen en meldingen configureren.

De operationele informatie in Microsoft 365 en de financiële informatie in Azure hebben hierbij verschillende functies. Het Microsoft 365-beheercentrum geeft inzicht in policies en operationeel verbruik. Azure Cost Management en de Azure-facturering tonen de financiële verwerking van de gekoppelde Azure-subscriptie. Daardoor hoeven beide omgevingen niet hetzelfde detailniveau of dezelfde actualiteit te tonen. Microsoft legt dit onderscheid uit in de documentatie over Copilot Credit-verbruik in Microsoft 365 en Azure.

De instelling Auto-apply new services verdient daarbij extra aandacht. Deze instelling kan ervoor zorgen dat toekomstige ondersteunde diensten en agents automatisch onder een bestaande spending policy vallen. Microsoft geeft aan dat beheerders deze instelling kunnen uitschakelen wanneer zij nieuwe diensten eerst afzonderlijk willen beoordelen.

Een beheerste invoering vraagt daarom niet alleen om technische configuratie. Organisaties moeten ook bepalen welke toepassingen voldoende waarde opleveren, wie verantwoordelijk is voor het verbruik en hoe overschrijdingen worden voorkomen.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

De belangrijkste verandering is niet dat de vaste Copilot-licentie verdwijnt. De verandering is dat organisaties naast licentiebeheer ook rekening moeten houden met verbruiksbeheer.

Voor dagelijks Copilot-gebruik blijft de vaste gebruikerslicentie de basis. Voor bepaalde geavanceerde, langdurige of agentische AI-diensten kunnen Copilot Credits nodig zijn. Welke kosten ontstaan, hangt daarmee steeds meer af van de gekozen dienst, de manier waarop deze wordt gebruikt en de ingestelde policies.

Voor Copilot Business en Enterprise geldt hetzelfde fundamentele onderscheid tussen vaste licenties en aanvullend verbruik. De specifieke automatische CSP-wijziging richt zich echter op Copilot Business. Het reguliere Microsoft Copilot-aanbod voor enterpriseomgevingen valt buiten deze automatische inrichting. Nederland en België zijn bij de eerste uitrol bovendien uitgezonderd van automatische activering.

De praktische vraag is daarom niet alleen welke Copilot-licentie een organisatie nodig heeft. Minstens zo belangrijk is welke AI-diensten worden gebruikt, welke werkzaamheden daaronder vallen en hoe het verbruik wordt begrensd en gevolgd.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Nee. De vaste gebruikerslicentie blijft bestaan. Voor bepaalde geavanceerde AI-diensten komt daar verbruiksfacturatie via Copilot Credits bij. Microsoft omschrijft dit als een aanvulling op vaste abonnementslicenties, niet als een volledige vervanging daarvan.

Nee. Alleen diensten en ervaringen die Microsoft onder usage-based billing plaatst, gebruiken Copilot Credits. De actuele lijst met ondersteunde diensten staat in het overzicht van usage-based billing.

Nee. Tokens zijn technische onderdelen van de informatie die een AI-model verwerkt. Copilot Credits zijn de gemeenschappelijke verbruikseenheid waarmee Microsoft ondersteunde AI-diensten registreert en afrekent. Het verbruik kan mede afhangen van het model, de context, de runtime en de aangeroepen hulpmiddelen.

Copilot Business is gericht op organisaties met maximaal 300 Copilot Business-licenties per tenant en werkt met daarvoor geschikte Microsoft 365 Business-abonnementen. Het Enterprise-aanbod ondersteunt een bredere verzameling onderliggende plannen. Microsoft stelt dat Copilot Business dezelfde Copilot-mogelijkheden biedt als het reguliere Microsoft Copilot-aanbod.

Ja. Ook Enterprise-organisaties kunnen gebruikmaken van diensten die via Copilot Credits worden afgerekend. Enterprise valt alleen niet onder de specifieke automatische inrichting die Microsoft voor bepaalde nieuwe commerciële Copilot Business-aankopen via CSP aankondigt.

Nederland en België zijn voorlopig uitgezonderd van de eerste automatische uitrol. Organisaties moeten daarbij onderscheid maken tussen deze specifieke automatische CSP-inrichting en usage-based billing die zij zelf al hebben geconfigureerd.

Nee. Een spending limit is geen inbegrepen creditbundel. De limiet begrenst het toegestane verbruik binnen de policy. De afrekening is gebaseerd op het daadwerkelijke gebruik van de aangewezen diensten.

Beheerders kunnen spending policies gebruiken om toegang, limieten en waarschuwingen te configureren. Policies kunnen worden toegepast op gebruikers, groepen en de tenant. Microsoft beschrijft deze mogelijkheden in de handleiding voor het beheren van Copilot Credit-verbruik.

Het Microsoft 365-beheercentrum geeft operationeel inzicht in policies en Copilot Credit-verbruik. De financiële verwerking van de gekoppelde Azure-subscriptie is zichtbaar via Azure Cost Management en de Azure-facturering.

Stappenplan voor het succesvol implementeren van Copilot cover 1

Ook aan de slag met Copilot?

Download dan gratis ons eBook voor meer informatie

Download
live webinar 02

Benieuwd naar de nieuwste updates in Copilot?

Schrijf je dan nu in voor het gratis webinar!

Inschrijven

Meer weten over de
mogelijkheden van Copilot
voor uw organisatie?

Jovi-Akkermans

Jovi denkt graag
met u mee.